Font Size

Text Size
ปฏิรูปฯในสื่อต่างๆ หนังสือพิมพ์กระแสหลัก

นสพ.ไทยรัฐ :::: ท้าพรรคการเมืองกล้ากระจายอำนาจ

Recommend Print

  • เขียนโดย Thaireform
  • วันพุธที่ 04 พฤษภาคม 2011 เวลา 10:21 น.
SHARE STORE:
Digg
 

Publication: ไทยรัฐ
Date: 3 พฤษภาคม 2554
Title: ท้าพรรคการเมืองกล้ากระจายอำนาจ
Page: 1

 

การ​รวม​ศูนย์​ อำนาจ​คือ​หายนะ​ของ​ประเทศพรรคการเมือง​ใด​จริงใจ   กระจาย​อำนาจ​สู่​ ชุมชน​ท้องถิ่น​บ้าง...เป็น​การ​เปิด​กระแส​เชิญ​ชวน​ปฏิรูป​ประเทศ​ใน​ช่วง ​ใกล้​ที่​จะ​มี​การ​เลือกตั้ง​ครั้ง​สำคัญ​ที่​กำลัง​จะ​มา​ถึง​จาก ศ.​นพ.ประเวศ วะ​สี

แม้​วิกฤตการณ์​ของ​ประเทศ​จะ​เกิด​จาก​สาเหตุ​ หลาย​อย่าง แต่​แก่น​ของ​มัน​คือ​การ​รวม​ศูนย์​อำนาจ​ของ​ประเทศ ซึ่ง​นำ​ไป​สู่​ปัญหา​ใหญ่ๆอย่าง​น้อย 5 ประการ คือ...

ชุมชน​ท้อง ถิ่น​อ่อนแอ หาก​ชุมชน​ท้องถิ่น​เข้ม​แข็ง​จัดการ​ตัว​เอง​ได้ จะ​จัดการ​ปัญหา​ต่างๆไป​ได้ 80-90 เปอร์เซ็นต์ ไม่​ต้อง​มา​แก้​กัน​ที่​ส่วนกลาง

“ทุก​วัน​นี้​ปัญหา​จาก​ทั่ว​ ประเทศ​พุ่ง​เข้า​มา​ที่​นายกรัฐมนตรี​ซึ่ง​เป็น​จุดรวม​ศูนย์​อำนาจ นายกรัฐมนตรี​ทุก​คน​จะ​ถูก​ปัญหา​ท่วม​ทับ​จน​หมด​สภาพ ปัญหา​ต่างๆ แก้​ไม่ได้​จริง บ้านเมือง​วิกฤติ​มาก​ขึ้นๆ”

ประการ​ที่​สอง ทำให้​เกิด​สภาพ​รัฐ​ล้มเหลว

ระบบ ​ราชการ​ที่​รวม​ศูนย์​อำนาจ​มี​สมรรถนะ​ต่ำ​คอรัปชัน​สูง จึง​ไม่​สามารถ​แก้​ปัญหา​ความ​ยากจน ไม่​สามารถ​อนุรักษ์​สิ่งแวดล้อม​และ​ทรัพยากร รวม​ทั้ง​ไม่​สามารถ​จัดการ​การ​ใช้​อย่าง​เป็น​ธรรม​และ​ยั่งยืน ไม่​สามารถ​อำนวย​ความ​ยุติธรรม​แก่​สังคม ไม่​สามารถ​แก้​ปัญหา​ความ​รุนแรง เช่น ปัญหา​ชาย​แดน​ใต้ ฯลฯ

“เข้า​ข่าย​รัฐ​ล้มเหลว ทำให้​เกิด​ความ​ระ​ส่ำ​ระ​สาย โกลาหล และ​วิกฤติ”

ประการ​ที่​สาม ทำให้​เกิด​ความ​ขัดแย้ง​ระหว่าง​อำนาจ​รัฐ​รวม​ศูนย์​กับ​วัฒนธรรม​ท้องถิ่น

ศ.​นพ.ประเวศ บอก​ว่า วัฒนธรรม​คือ​วิถีชีวิต​ร่วม​กัน​ของ​กลุ่ม​ชน​ที่​สอดคล้อง​กับ​สิ่งแวดล้อม​หนึ่งๆ

สิ่ง แวดล้อม​แต่ละ​แห่ง​ไม่เหมือน​กัน วัฒนธรรม​จึง​หลากหลาย​ไป​ตาม​ท้องถิ่น​ต่างๆ อำนาจ​รัฐ​รวม​ศูนย์​ขัดแย้ง​กับความ​หลากหลาย​ทาง​วัฒนธรรม​ของ​ท้องถิ่น มี​ผล​ทำลาย​ระบบ​การ​อยู่ร่วม​กัน ระหว่างคน​กับ​คน และ​คน​กับ​สิ่งแวดล้อม

เกิด​วิกฤตการณ์​ทาง​สังคม​เศรษฐกิจ​สิ่งแวด ล้อม​ทั่ว​ประเทศ และ​นำ​ไป​สู่​ความ​รุนแรง เช่น ความ​รุนแรง​ที่​จังหวัด​ชาย​แดน​ใต้ ไฟ​ใต้​จะ​ดับ​ไม่ได้​ตราบ​ใด​ที่ยัง​ไม่​กระจาย​อำนาจ​ไป​สู่​ชุมชน​ท้อง ถิ่น

ประการ​ที่​สี่ ทำให้​ระบบ​การเมือง​ไร้​คุณภาพ เพราะ​อำนาจ​รัฐ​รวม​ศูนย์​ดึงดูด​ให้​นัก​ธุรกิจ​การเมือง​ทุ่ม​ทุน​ขนาด​ ใหญ่​เพื่อ​เข้า​มา​กิน​รวบ​อำนาจ ทำให้​เกิด​ระบบ​ธ​นา​ธิป​ไต​ย และ​ความ​ไร้​คุณภาพ​ของ​ระบบ​การเมือง​ไทย ที่​สมรรถนะ​ต่ำ​คอรัปชัน​สูง

แก้​ปัญหา​บ้านเมือง​ไม่ได้...การ​แย่ง​อำนาจ​รวม​ศูนย์​ทำให้​เกิด​การ​ต่อสู้​ทางการ​เมือง​รุนแรง​นำ​ไป​สู่​ความ​แตกแยก

ประการ ​สุดท้าย ทำให้​ทำ​รัฐประหาร​ง่าย อำนาจ​รัฐ​รวม​ศูนย์​ทำ​รัฐประหาร​ง่าย แต่​ถ้า​กระจาย​อำนาจ​สู่​ท้องถิ่น​ทั่วถึง​จะ​ทำ​รัฐประหาร​ไม่ได้ เพราะ​ไม่​รู้​จะ​ยึด​อำนาจ​ตรง​ไหน

ปัญหา​ใหญ่ๆ ที่​เกิด​จาก​การ​รวม​ศูนย์​อำนาจ​รัฐ​ทั้ง 5 ประการ​นี้​นำ​ประเทศ​ไป​สู่​หายนะ​และ​การ​ป้องกัน​หายนะ ก็​ทำได้​โดย​การ​กระจาย​อำนาจ​ให้​ชุมชน​ท้องถิ่น​จัดการ​ตน​เอง

“คน​ข้าง​บน​ที่​ไม่​เคย​สัมผัส​ความ​เป็น​จริง​ข้าง​ล่าง ไม่​รู้​ดอก​ว่า​คน​ข้าง​ล่าง​นั้น​ตื่น...ขึ้น​มา​จัดการ​ตัว​เอง​แล้ว คน​ข้าง​บน​คุ้นเคย​กับ​มายา​คติ​และ​ความ​เลว​ร้าย​ต่างๆ ข้าง​บน ไม่​รู้​หรอก​ว่า​ข้าง​ล่าง​มี​สิ่ง​ดีๆเยอะ”

ใน ​ระดับ​ชุมชน กำลัง​มี​การ​รวม​ตัว​ของ​ผู้​นำ​ชุมชน​เป็น​ สภา​ผู้​นำ​ชุมชน ทำ​การ​สำรวจ​ชุมชน ทำ​แผน​ชุมชน เสนอ​ให้​ สภา​ประชาชน​ คือ​ที่​ประชุม​ของ​คน​ทั้ง​หมู่​บ้านรับรอง​แผน คน​ทั้ง​ชุมชน​ช่วย​กัน​ขับเคลื่อน​การ​พัฒนา​ตาม​แผน ทำให้​การ​พัฒนา​อย่าง​บูรณาการ​ทั้ง 8 เรื่อง​พร้อม​กัน​ไป คือ...

เศรษฐกิจ-จิตใจ-สังคม-วัฒนธรรม-สิ่งแวดล้อม-สุขภาพ-การ​ศึกษา-ประชาธิปไตย

ควร ​สังเกต​ว่า​กระบวนการ​นี้​เป็น​ประชาธิปไตย​ทาง​ตรง​ที่​คน​ทั้ง​หมู่​บ้าน ​มี​ส่วน​ร่วม​โดย​ตรง ประชาธิปไตย​ชุมชน ​เป็น​ประชาธิปไตย​สมานฉันท์​และ​สร้างสรรค์​ที่สุด

ใน​ระดับ​ท้อง ถิ่น องค์กร​ปกครอง​ส่วนท้องถิ่น (อ​ปท.) ทั้ง 3 ประเภท คือ อบต. เทศบาล และ​ อบ​จ. ซึ่ง​มี​เกือบ 8,000 องค์กร กำลัง​ทำ​อะไร​ดีๆ มาก​ขึ้น​เรื่อยๆ และ​เรียนรู้​จาก​กัน​ทำให้​ก้าวหน้า​และ​เข้มแข็ง​ขึ้น​เป็น​ลำดับ

ประชาธิปไตย ​ท้องถิ่น (Local democracy) เป็น​ฐาน​ของ​ประชาธิปไตย​ระดับ​ชาติ ที่​พระบาท​สมเด็จ​พระ​ปก​เกล้าฯ รัชกาล​ที่ 7 ทรง​ปรารถนา​จะ​ให้​เกิด​ขึ้น ชุมชน​ท้องถิ่น ปกคลุม​ทุก​ตาราง​นิ้ว​ของ​ประเทศ ถ้า​เข้มแข็ง​และ​จัดการ​ตัว​เอง​ได้ ก็​จะ​ทำให้​ฐาน​ของ​ประเทศ​มั่นคง สามารถ​รอง​รับ​ประเทศ​ทั้งหมด​ให้​สมดุล​และ​ยั่งยืน

ชุมชน​ท้องถิ่น​จัดการ​ตัว​เอง​จึง​เป็น​หนทาง​สู่​การ​อภิ​วัฒน์​ประเทศไทย

เพื่อ ​ปลด​ล็อก​กฎหมาย​และ​กฎ​ระเบียบ​ต่างๆ ที่​เป็น​อุปสรรค​ต่อ​การ​กำหนด​อนาคต​และ​การ​จัดการ​ตัว​เอง​ของ​ชุมชน​ ท้องถิ่น ควร​มี​การ​ออก​ พ.ร.​บ.​ชุมชน​ท้องถิ่น​จัดการ​ตัว​เอง ต้อง​ปฏิรูป​การเงิน​การคลัง​เพื่อ​ท้องถิ่น เพื่อ​ให้​ท้องถิ่น​มี​กำลัง​ทำ​ภารกิจ​ได้​อย่าง​ทั่วถึง

ต้อง​ ปฏิรูป​บทบาท​องค์กร​ภาค​รัฐ​จาก​การ​ลง​ไป​ทำ​เอง มา​เป็น​สนับสนุน​ชุมชน​ท้องถิ่น​เชิง​นโยบาย​และ​เชิง​วิชาการ รวม​ทั้ง​สร้าง​กลไก​ทาง​นโยบาย​ที่​จะ​นำ​ข้อ​เสนอ​ทาง​นโยบาย​ของ​ชุมชน​ ท้องถิ่น​ไป​เป็น​นโยบาย​ระดับ​ชาติ เช่น มี​สภา​ชุมชน​ท้องถิ่น​ระดับ​ชาติ​ที่​บัญญัติ​ให้​คณะ​รัฐมนตรี​ต้อง​เข้า​ ร่วม​ประชุม​เพื่อ​รับ​ข้อ​เสนอ​เชิง​นโยบาย​ที่มา​จาก​ชุมชน​ท้องถิ่น

“เรา ​มัก​บ่น​กัน​ว่า​เรา​มี​นักการเมือง​ที่​มี​คุณภาพ​น้อย เล่น​กัน​อยู่​ไม่​กี่​คน ถึง​ต้อง​เอา​พ่อ​แม่​ลูก​เมีย​พี่น้อง​เป็น​ตัวแทน เพราะ​เป็น​ระบอบ​ประชาธิปไตย​ที่​มี​ฐาน​แคบ

ชุมชน​ท้องถิ่น​คือ​ ฐาน​กว้าง มี​ผู้​นำ​ตาม​ธรรมชาติ​ที่​เป็น​ทั้งคน​เก่ง​และ​คน​ดี​จำนวน​มาก​ใน​ชุมชน ​ท้องถิ่น ตรงกันข้าม...ถ้า​เรา​ตั้ง​ระบอบ​ประชาธิปไตย​ให้​มี​ฐาน​กว้าง จะ​เกิด​พลัง​ประชาธิปไตย​มหาศาล​ทั้ง​แผ่นดิน”

ประชาธิปไตย 3 ระดับ​ทรง​เจดีย์​ฐาน​กว้าง ควร​เชื่อม​โยง​กัน สภา​ประชาชน​คือ​ที่​ประชุม​ของ​คน​ทั้ง​หมู่​บ้าน มี​ประมาณ 80,000 หมู่​บ้าน แต่ละ​หมู่​บ้าน​มี​สภา​ผู้​นำ​ชุมชน หมู่​บ้าน​ละ 40-50 คน ผู้​นำ​ชุมชน​ทั้ง 80,000 หมู่​บ้าน​จึง​มี​ประมาณ 4 ล้าน​คน ถ้า​สภา​ผู้​นำ​ชุมชน​และ​สภา​ประชาชน​ทั้ง 80,000 หมู่​บ้าน เชื่อม​โยง​กัน​เป็น​เครือ​ข่าย จะ​เป็น​เครือ​ข่าย​ประชาธิปไตย​ชุมชน​อัน​ไพศาล

ท้องถิ่น​เกือบ 8,000 แห่ง ทั้ง​องค์กร​ปกครอง​ส่วนท้องถิ่น ทั้ง​สมาชิก​สภา​ท้องถิ่น มี​นักการเมือง​ท้องถิ่น​กว่า 100,000 คน เครือ​ข่าย อ​ปท. ​และ​สภา​ท้องถิ่น ถ้า​เชื่อม​โยง​กัน​ทั้งหมด​จะ​เป็น​เครือ​ข่าย​ประชาธิปไตย​ท้องถิ่น​อัน​ ไพศาล

ถ้า​ประชาธิปไตย 3 ระดับ​ทำ​งาน​เชื่อม​โยง​กัน คือ ประชาธิปไตย​ชุมชน ประชาธิปไตย​ท้องถิ่น ประชาธิปไตย​ระดับ​ชาติ จะ​เป็น​ระบอบ​ประชาธิปไตย​ฐาน​กว้าง เป็น​ประชาธิปไตย​ที่​จะ​แก้​ปัญหา​และ​พัฒนา​ประเทศ​ให้​ออก​จาก​ความ​ ทุกข์​ยาก​ได้​จริง

ศ.​นพ.ประเวศ  บอก​อีก​ว่า ระบบ​การ​ศึกษา​ควร​ส่งเสริม​ความ​เข้มแข็ง​ของ​ชุมชน​ท้องถิ่น

“ที่ ​แล้ว​มา​ระบบ​การ​ศึกษา​เหมือน​ผู้​ยืน​ดู ดู​บ้านเมือง​วิกฤติ​และ​หายนะ​มาก​ขึ้น​เรื่อยๆ โดย​ไม่​รู้​จะ​ทำ​อะไร เพราะ​มอง​แต่​ข้าง​บน เห็น​แต่​การเมือง​ระดับ​ชาติ​ ที่​ตน​เอง​ไม่​รู้​จะ​ทำ​อะไร​ได้...ถ้า​ระบบ​การ​ศึกษา​มอง​ไป​ที่​ข้าง​ ล่าง ที่​ชุมชน​ท้องถิ่น ระบบ​การ​ศึกษา​จะ​สามารถ​ร่วม​ทำ​งาน​กับ​ชุมชน​ท้องถิ่น​ใน​การ​จัดการ​ ตัว​เอง

เมื่อ​ชุมชน​ท้องถิ่น​เข้มแข็ง​จัดการ​ตน​เอง​ได้ ประเทศ​ก็​จะ​พ้น​วิกฤติ เพราะ​มี​ฐาน​ที่​แข็ง​แรง​ทั้ง​เศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม สิ่งแวดล้อม และ​ประชาธิปไตย”

พรรคการเมือง​ใด​จริงใจ​ต่อ​การ​กระจาย​อำนาจ​บ้าง?

ศ. ​นพ.ประเวศ ย้ำ​ว่า ใน​การ​เลือกตั้ง 2554 ที่​กำลัง​จะ​มา​ถึง​ใน​อนาคต​อัน​ใกล้ ขอ​ให้​สื่อมวลชน​ทุก​แขนง​ช่วย​กัน​ตั้ง​คำ​ถาม​ดังๆว่า “พรรคการเมือง​ใด​จริงใจ​ต่อ​การ​กระจาย​อำนาจ​บ้าง” ผม​เชื่อ​ว่า​ลึกๆแล้ว​พรรคการเมือง​ก็​ต้องการ​ทำ​เรื่อง​ดีๆ เพราะ​นอกจาก​เกิด​ผล​ดี​ต่อ​ประเทศชาติ​บ้านเมือง​แล้ว ตัว​เอง​ก็​ยัง​ได้​คะแนน​ด้วย

แต่​เรื่อง​ดีๆ มัก​คิด​ไม่​ออก​หรือ​ทำ​ยาก...แต่​บัดนี้​ไม่​จริง​แล้ว คณะ​กรรมการ​ปฏิรูป​ทั้ง 2 คณะ​ได้​ระดม​คน​มา​คิด​ประเด็น​นโยบาย​ดีๆที่​พรรคการเมือง​สามารถ​เลือก​ ไป​ใช้ได้

เรื่อง​กระจาย​อำนาจ​ก็​ง่าย​นิดเดียว พรรคการเมือง​ใด​สนใจ​เรื่อง​นี้​ก็​ไป​ทำ​งาน​ร่วม​กับ 3 สมาคม​องค์กร​ท้องถิ่น คือ สมาคม อบต. สมาคม ​สันนิบาต​เทศบาล และ​สมาคม อบ​จ. หรือ​คณะ​กรรมการ​องค์กร​ปกครอง​ส่วนท้องถิ่น​เพื่อ​การ​ปฏิรูป

เครือ ​ข่าย​เหล่า​นี้​เขา​ทำ​งาน​กัน​มา​จน​ชัดเจน​แล้ว​ว่า​ประเด็น​นโยบาย​ของ​ การ​กระจาย​อำนาจ​มี​อะไร​บ้าง พรรคการเมือง​เพียง​แต่​ไป​ต่อ​เชื่อม​กับ​เขา​เท่านั้น

นอกจาก​ได้​ทำ​เรื่อง​ดีๆแล้ว ยัง​ได้​คะแนนเสียง​อีก​ด้วย

ประเทศ ไทย​พร้อม​หรือ​ยัง​ที่​จะ​ได้​รับ​การบริหาร​แบบ​กระจาย​อำนาจ ที่​สำคัญ​ยิ่ง​กว่า​จะ​มี​พรรคการเมือง​ไหน​ที่​กล้า​ปฏิรูป​ประเทศไทย แก้​ปม​การ​รวม​ศูนย์​อำนาจ​ที่​เป็น​หายนะ​ของ​ประเทศ​อย่าง​จริงใจ

สถาบันอิศรา มูลนิธิพัฒนาสื่อมวลชลแห่งประเทศไทย
สภาการหนังสือพิมพ์แห่งชาติ
สมาคมนักข่าว นักหนังสือพิมพ์ แห่งประเทศไทย
สมาคมนักข่าววิทยุและโทรทัศน์ไทย
You are here ปฏิรูปฯในสื่อต่างๆ หนังสือพิมพ์กระแสหลัก
ยืมเงิน